انسان با تهذیب نفس و علم حضوری می تواند حضور علت هستی بخش را درک نماید؛ لذا در فلسفه اسلامی خداوند حاضر علی الاطلاق است. اما پرسش از چرایی عدم انکشاف حضور الهی به طور گسترده برای بشر از طریق روش هایی مانند تجربه دینی ذهن فیلسوفان دین را به خود مشغول داشته است و تقریرات شلنبرگ در استدلال به اختفای الهی برای الحاد، در این میان نقش محوری دارد. عمده پاسخ ها به علت اختفای الهی از منظر وجودی، فلسفی، عرفانی و کلامی است. اما در پژوهش حاضر به روش تحلیل محتوایی سعی شده است رویکردهای انسانی تراویس دامزدی مورد ارزیابی قرار گیرد. وی با بیان مواردی مانند شاخص انزجار آسیب دیده، شاخص انزجار محدودیت وجودی، شاخص ترس و امید و شاخص از خود بیگانگی سعی در طرح دلایل اختفای الهی نموده است. در این مقاله عمده نقدهای این رویکرد انسانی مواردی چون نسبی گرایی و استقرای ناقص، بی نیاز نبودن از رویکردهای کلامی مانند تدبیر، حکمت و لطف الهی، ارائه تصویری منفعل از خداوند و عدم توجه به بعد اجتماعی دین، دانسته شده است.

در طی سال های گذشته، گونه های متعددی به کشور ایران معرفی شده است که اطلاعات مدونی پیرامون آن ها وجود ندارد. به واسطه فقدان بانک اطلاعات اکولوژی-جغرافیایی پیرامون گونه های بیگانه و معرفی شده به ایران انجام یک مطالعه جهت تدوین و تحلیل اطلاعات آن ها جهت برنامه ریزی های مدیریتی ضروری به نظر می رسد. در این مطالعه پایگاه اطلاعاتی مربوط به تاکسونهای گیاهی معرفی شده به ایران شامل داده های انتشار، تهدیدها و اطلاعات اکولوژیکی گونه ها با استفاده از دادههای حاصل از مطالعات میدانی و بررسی منابع موجود تهیه گردید. نقشه های انتشار با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی 10. 3 ver. Arc-GIS رسم گردید. همچنین با استفاده از خانهگریدهای (Grid cells) °25/0×°25/0در محیط نرم-افزار Diva-GIS ver. 7. 3 نقشههای غنای گونه ای رسم شد. نتایج این مطالعه نشان می دهد که 28 گونه معرفی شده شاخص در مناطق هیرکانی، ایران مرکزی و سودانو زامبزین در ایران یافت می شود و پروانس جغرافیایی هیرکانی از غنای بالاتری برخوردار است. بنابراین این مطالعه ضمن معرفی اولویت های مدیریتی گونه های معرفی شده راهکارهای کلی جهت مدیریت اکولوژیکی آن ها را معرفی نموده است تا بتواند به عنوان یک منبع علمی پایه جهت برنامه های مدیریت تنوع زیستی ایران به کار گرفته شود.

ارزیابی رابطه بین رخدادهای خشکسالی و انتشار گازهای گلخانه ای حاصل از فعالیت های کشاورزی به دلیل تاثیرات گسترده ای که در محیط زیست و اقتصاد دارند، از اهمیت ویژه ای برخوردارند. هدف از این مطالعه بررسی رابطه بین انتشار گازهای گلخانه ای حاصل از تولید 18 گیاه زراعی اصلی در قالب پنج دسته غالب شامل؛ غلات (گندم، جو، برنج و ذرت)، بقولات (یونجه، لوبیا، نخود و عدس)، دانه های روغنی (سویا، آفتابگردان، کلزا، گلرنگ، کرچک، کنجد و بادام زمینی)، غده ای (سیب زمینی و چغندرقند) و الیافی (پنبه) با شاخص های خشکسالی شامل؛ شاخص بارش استاندارد شده (SPI)، شاخص بارش-تبخیر و تعرق استاندارد شده (SPEI)، شاخص رطوبت خاک استاندارد شده در دو لایه بالایی خاک، شاخص خشکسالی استاندارد دومتغیره شامل؛ MSDI1 بر اساس بارش و تبخیروتعرق پتانسیل، MSDI2 بر اساس بارش و رطوبت خاک در لایه اول خاک و MSDI3 بر اساس بارش و رطوبت خاک در لایه دوم خاک در اقلیم های مختلف ایران (مرطوب ساحلی، کوهستانی، نیمه کوهستانی، نیمه بیابانی، بیابانی و بیابان ساحلی) طی سال های 2020-1980بود. نتایج نشان داد که متغیر اقلیمی بارش ارتباط معنی داری با افزایش انتشار گازهای گلخانه ای در اقلیم های مختلف ایران ندارد. در صورتی که مقادیر تبخیروتعرق پتانسیل در طی سال های مورد بررسی در این مطالعه روند معنی داری را نشان داد. هم چنین بیشترین انتشار گازهای گلخانه ای در سال 2019 معادل 443 میلیون تن گزارش شد، که بیشترین انتشار گازهای گلخانه ای به ترتیب مربوط به انرژی برق (1/47 %) و کود نیتروژن (75/25 %) بود. هم چنین ارزیابی اثربخشی شاخص های خشکسالی برای پایش تأثیر اقلیم بر انتشار گازهای گلخانه ای، نمایش بهتر شاخص های SPI، SPEI و MSDI1 را نشان داد. توانایی محاسبه این شاخص ها در مقیاس های زمانی مختلف باعث می شود که اثرات خشکسالی با دقت بیشتری تعریف شود. این شاخص ها داده های اقلیمی کمتری نیاز داشتند، که این موضوع در هنگام انجام تحلیل ها بر اساس عدم دسترسی به داده های اقلیمی مورد توجه قرار می گیرد.

رشد اقتصادی عصاره تمام فعالیت ها و اقدامات اقتصادی دولت ها در یک دوره مشخص است که اگر مطلوب نباشد پیامدهای منفی از جمله تخریب محیط زیست را به همراه دارد. محیط زیست یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار به شمار می آید، طی دهه های اخیر، اهمیت محیط زیست افزایش یافته و کیفیت محیط زیست از اهمیت به سزایی برخوردار شده است. طوری که با رشد، افزایش شهرنشینی و توسعه جوامع، به کیفیت محیط زیست اهمیت بیش تری داده شده است. لذا در این مطالعه به بررسی اثر شاخص های منتخب اقتصادی و شهرنشینی بر انتشار CO2 در ایران طی سال های 1360 تا 1397 با استفاده از روش تحلیلی نقشه علی بیزین (BCM) در قالب پنج سناریو پرداخته شد. آزمون درجه اثرگذاری تغییرات متغیرهای اقتصادی بر آهنگ رشد انتشار CO2 با استفاده از تحلیل حساسیت یک طرفه نشان داد که از بین این پنج شاخص ابتدا تجارت با 78/58 و در درجه دوم اعتبار بخش خصوصی با 48/32 و بعد از آن مالیات با 85/4 و سپس رشد شهرنشینی با 21/4 و در نهایت سرمایه گذاری بخش خصوصی با 04/1 کاهش واریانس به ترتیب دارای بیش-ترین تأثیر بر انتشار CO2 بودند. نتایج سناریوهای پنج گانه نشان می دهدکه پس از تغییر احتمال وضعیت زیاد متغیرها وضعیت زیاد انتشار CO2 نیز احتمال بیش تری دارد.

سابقه و هدف: افزایش چشمگیر در مصرف انرژی، ضرورت تداوم و شتاب در اقدام های بهینه سازی در عرضه و تقاضای انرژی را بیش از پیش ضروری می سازد. همچنین با مصرف نهاده هایی همچون کودهای شیمیایی، سوخت های فسیلی، الکتریسیته، بذر، سم ها و ماشین ها و ادوات کشاورزی در تولید هر هکتار گندم، میزان های مختلفی انرژی مصرف می شود که باعث انتشار گازهای گلخانه ای شامل CO2، N2O و CH4 می شود. افزایش غلظت چنین گازهایی در جو می تواند موجب گرم شدن کره زمین شود. بنابراین توجه جدی به کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای بسیار ضروری به نظر می رسد. به همین منظور میزان مصرف سوخت، انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در همه زمین های زیر کشت گندم در استان گلستان بررسی شد و در نهایت راهکارهایی برای کاهش آ ن ها ارایه شد. مواد و روش ها: به منظور تعیین میزان مصرف سوخت، انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای و چگونگی کاهش آن، 140 کشتزارهای گندم در استان گلستان از طریق نمونه برداری سیستماتیک-تصادفی بررسی شد. میزان نهاده های مصرفی از جمله سوخت فسیلی ثبت شد و تجزیه و تحلیل انرژی بر مبنای میزان نهاده مصرفی به ازای هر واحد آن صورت گرفت. همچنین بررسی انتشار سه گاز گلخانه ای CO2، N2O و CH4 ناشی از مصرف انرژی برای تولید نهاده های کشاورزی و انجام عملیات مختلف زراعی نیز انجام شد. در نهایت شاخص های کارایی مصرف انرژی، بهره وری انرژی، انرژی ویژه، انرژی خالص و پتانسیل گرمایش جهانی (GWP) کل، GWP در واحدهای سطح زمین، وزن محصول تولیدی، انرژی ورودی و انرژی خروجی نیز محاسبه شد. نتایج و بحث: بنابر نتایج برای کشت یک هکتار گندم به 23/0± 123 لیتر گازوئیل و 34/0± 04/16231 مگاژول انرژی نیاز است. از هر هکتار گندم 17/3± 01/1414 کیلوگرم معادل دی اکسیدکربن در هکتار به جو آزاد شد. آماده سازی زمین و برداشت نسبت به دیگر عملیات زراعی مصرف سوخت و انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای بیشتری دارا بودند. مصرف کودهای نیتروژنی و سوخت های فسیلی بالاترین میزان مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای را نشان دادند که نزدیک به 70 درصد از مصرف انرژی کل و 78 درصد از انتشار گازهای گلخانه ای کل را در پی داشتند. بنابر نتایج استفاده از تراکتورهایی با توان اسب بخار بالا و ادواتی با عرض کار و عمق نفوذ بیشتر در خاک به دلیل کاهش شمار بارهای عملیات و کاهش مدت زمان انجام آن برای آماده سازی زمین، کمبینات برای کاشت، استفاده از سم پاش توربینی به جای تراکتوری، کاربرد موتورهای نو (غیر فرسوده) برای آبیاری می تواند نقش مؤثری در کاهش مصرف سوخت و به دنبال آن کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای در مجموع عملیات زراعی ایفا کند. نتیجه گیری: به منظور کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانه ای تمرکز بر مصرف بهینه کودهای نیتروژنی و کاهش مصرف سوخت های فسیلی ضروری به نظر می رسد. چنانچه شرایط تولید گندم در استان گلستان به نحوی انجام پذیرد که کارایی مصرف انواع کودهای شیمیایی به ویژه کود اوره افزایش یابد و یا از کودهای آلی که منجر به غنی سازی خاک از مواد کانی در طی زمان طولانی است استفاده شود و کاربرد ماشین ها و ادوات با بهره وری بالاتر که منجر به کاهش مدت زمان استفاده از آن ها و مصرف سوخت می شود، می توان بهره وری انرژی و نسبت انرژی خروجی به ورودی را در هر هکتار افزایش داد و مصرف انرژی را به ازای هر کیلوگرم دانه و کاه کاهش داد. همچنین با به کارگیری چنین روش های مدیریتی، میزان انتشار گازهای گلخانه ای به ازای سطح زمین و هر کیلوگرم عملکرد محصول (جزء اقتصادی) کاهش می یابد.

مسئله پژوهش حاضر بررسی تغییرات فاصله اقتصادی بین بخش ها و تغییرات ساختاری اقتصاد ایران به کمک شاخص میانگین فاصله انتشار با استفاده از جداول 1378، 1383، 1389 و 1395 داده – ستانده بانک مرکزی است. هدف این پژوهش بررسی تغییرات فعالیت های تولیدی با نگاه زنجیره وار در طی زمان است، چرا که بررسی فعالیت های اقتصادی صرفاً با یک جدول داده – ستانده دید مناسب به سیاستگذار را نمی-دهد. نتایج نشان می دهد که ارتباطات درون فعالیت ها در سال های 1383 و 1389 نسبت به 1378 تضعیف شده اما در سال 1395 تا حدودی مجدداً تقویت شده اند. نتایج نشان می دهد که فعالیت های بالادست چون شوک تقاضا را سریع تر و فشار هزینه را دیرتر منتقل می کنند عمدتاً مورد توجه سیاستمداران ایرانی بوده اند. اما چون فعالیت های بالادست محصولاتی با ارزش افزوده کمی دارند و اشتغال کمی ایجاد می کنند، استراتژی توسعه صنعتی در کشور باید حرکت به سمت فعالیت های پایین دست زنجیره ها را دنبال کند. همچنین فقدان سیاست صنعتی مشخص به جزیره ای و نوسانی شدن پیوندهای بین بخشی منجر شده و در طی این مقاطع زمانی، توسعه زنجیره های تولیدی در کشور با محوریت معدن پررنگ تر بوده است. در نهایت پیشنهاد می شود که ضمن حرکت به سمت فعالیت های پایین دست، اولویت این حرکت ابتدا با زنجیره های معدن محور و سپس زنجیره های کشاورزی محور باشد.

در دهه های اخیر در سطح ملی و بین المللی اقدامات جدی جهت کنترل میزان انتشار گازهای گلخانه ای انجام شده است و مقررات گوناگونی در این خصوص به تصویب رسیده است. رعایت محدودیت های قانونی در خصوص میزان انتشار آلاینده ها مستلزم تغییر در تاسیسات موجود، انجام سرمایه گذاری جدید و تحمل هزینه های دیگری است که برای بسیاری از کارخانجات و پروژه های صنعتی به خصوص کارخانجات قدیمی غیرقابل تحمل می باشد. از آن جا که از نگاه زیست محیطی کاهش میزان انتشار آلاینده ها در کل مدنظر است، ترتیباتی پیش بینی شده که شرکت ها بتوانند به جای کاهش میزان انتشار آلاینده ها از طریق خرید اعتبار ناشی از کاهش انتشار آلاینده های سایر شرکت ها، تعهدات خود را انجام دهند. خرید و فروش اعتبار حاصله از کاهش میزان انتشار آلاینده ها به اختصار «تجارت انتشار» نامیده می شود. در این مقاله ابتدا پیشینه تجارت انتشار و مفهوم آن به اختصار بیان خواهد شد. سپس تجارت انتشار در سطح بین المللی بر مبنای پروتکل کیوتو و در سطح منطقه ای بر اساس مقررات اتحادیه اروپا مورد بحث قرار می گیرد. سرآخر نظام حقوقی حاکم بر تجارت انتشار و نکات مهمی که باید در این نظام حقوقی مدنظر قرار گیرد مورد بررسی قرار می گیرد.

AbstractHeavy metals are among the most suitable indicators for assessing pollution in soil and water resources due to their long-term persistence in the environment and toxic characteristics, which often pose significant challenges. The aim of this study was to investigate heavy metal contamination in soil across forest, rangeland, agricultural, and residential land uses in the Vaz watershed. For this purpose, 47 soil samples from all land uses and one riverbed sediment sample from the watershed outlet were collected. After drying, the samples were sieved through a 63-micron mesh and transferred to a laboratory for elemental concentration analysis using ICP-MS. The concentrations of chromium (Cr), manganese (Mn), iron (Fe), nickel (Ni), copper (Cu), zinc (Zn), arsenic (As), cadmium (Cd), mercury (Hg), and lead (Pb) were analyzed. Contamination indices—including the contamination factor (CF), degree of contamination (Cd), modified degree of contamination (mCd), geo-accumulation index (Igeo), enrichment factor (EF), and ecological risk index (ERI)—were applied to evaluate sediment quality across different land uses. Results indicated that urban (residential) land use exhibited the highest values for both the contamination factor (CF) and geo-accumulation index (Igeo), followed by agricultural, forest, and rangeland land uses, respectively. Based on the degree of contamination (Cd), rangeland showed very low contamination, forest and agricultural land uses had moderate contamination, and residential land use displayed high contamination. However, the modified degree of contamination (mCd) revealed very low contamination levels for forest, rangeland, and agricultural land uses, and low contamination for residential areas.

ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر یکی از چالش‌های اصلی بیمه مرکزی ج.ا.ا می‌باشد. مکانیزم فعلی ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر مبتنی بر شاخص‌های سنتی حسابداری می‌باشد که در بهترین حالت قادر به ارزیابی50% از شرکت‌ها می‌باشد و عملکرد بازاریابی که شاخص های آن مبتنی بر بازار و بیمه گذار محوری هستند، در مکانیزم فعلی لحاظ نشده است. لذا سئوال اصلی این است که چگونه می‌توان مدلی به منظور ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر طراحی نمود تا بتواند واقع بینانه‌ای از عملکرد آن‌ها ارائه نماید؟ به منظور پاسخ دادن به سئوال فوق، ابتدا شاخص‌های فعلی مورد ارزیابی در شرکت‌ها و صنعت بیمه در جهان مورد بررسی و غربالگری قرار گرفت. سپس با انجام مصاحبه از خبرگان داخلی، شاخص‌های نهایی حاصل از پیشینه و مصاحبه تلخیص گردید. بررسی‌ها نشان داد که خلأ قابل توجهی در رابطه با شاخص‌های مبتنی بر بازار به هنگام ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر وجود دارد. لذا مدل ریاضی تحلیل پوششی داده‌های شبکه‌ای مبتنی بر شاخص‌های بازار طراحی گردید. جامعه آماری شامل 28 شرکت فعال در صنعت بیمه ایران می‌باشند. داده‌های واقعی از اسناد و مدارک مربوط به سال 1398 بیمه مرکزی ج.ا.ا جمع‌آوری گردید. نتایج حل مدل ریاضی ارزیابی عملکرد شرکت‌های بیمه‌گر نشان داد که تنها 1شرکت در هر سه مرحله و همچنین بطور کلی کارا بوده است. تعداد 12 شرکت در یک مرحله، تعداد 9 شرکت در دو مرحله کارا بودند، در حالیکه کارایی کلی آن‌ها کمتر از 1 بود. همچنین تعداد 6 شرکت دارای کارایی 100% در فرآیند بازاریابی و عملکرد بازار بودند.